15 maja 2018 r. odbyła się prezentacja pierwszych wyników badań przeprowadzonych w ramach projektu.

Po wprowadzeniu kierownika projektu, prof. Tomasza Stryjka, wyniki badań sondażowych prezentowała dr hab. Joanna Konieczna-Salamatin z Instytutu Socjologii UW, komentowali dr hab. Jurij Macijewskyj (Akademia Ostrogska), prof. dr hab. Włodzimierz Mędrzecki (Instytut Historii PAN) i prof. dr hab. Andrzej Szpociński (Collegium Civitas).
Prezentacja zawierająca omawiane wyniki sondaży jest do pobrania z niniejszej strony (patrz plik załączony na dole strony). 

Odbyła się też
dyskusja panelowa o roli mediów i polityków w kształtowaniu publicznych obrazów przeszłości. W ramach tej dyskusji poruszano też kwestie metodologii badań nad mediami i nad obrazami przeszłości. Dyskutowali: dr hab. Małgorzata Głowacka-Grajper (Instytut Socjologii UW), prof. Andrij Portnow (Professor for Entangled History of Ukraine; Uniwersytet Europejski Viadrina, Frankfurt), dr Anna Wylegała (IFiS PAN), dr Marek Troszyński (Collegium Civitas)



Wyobrażenia o przeszłości odgrywają coraz większą rolę w identyfikacji z własną wspólnotą narodową i państwową oraz wzajemnym postrzeganiu się Polaków I Ukraińców. Dotychczasowe badania pokazały, iż w polskiej opinii publicznej wyobrażenia o żadnym innym narodzie nie są kształtowane tak silnie pod wpływem konfliktowych wydarzeń z historii najnowszej, jak o Ukraińcach. Tożsamość współczesnych Ukraińców wydaje się być mniej zależna od przekonań o historii niż tożsamość Polaków, natomiast bardziej wiąże się z nadzieją na zbudowanie państwa zaspokajającego ich oczekiwania. Niemniej, obecnie w obu państwach rządzący prowadzą politykę pamięci odwołującą się do jednostronnych interpretacji wydarzeń z historii XX w. i ugruntowującą heroizację i martyrologię własnego narodu. Również media – w tym nowe media, w których zacierają się granice między nadawcami a odbiorcami – kreują obrazy przeszłości o takiej wymowie. Wobec silnego upolitycznienia i medializacji życia publicznego profesjonalni historycy w obu państwach mają coraz większe trudności w dotarciu do opinii publicznej ze swoimi ustaleniami.

Zbadaniu układu zależności między opinią publiczną, historykami, edukacją, mediami i polityką poświęcony jest projekt badawczy Kultury historyczne w procesie przemian: uzgadnianie pamięci, historii i tożsamości we współczesnej Europie Środkowej i Wschodniej (nr UMO-2016/21/B/HS3/03415), finansowany przez Narodowe Centrum Nauki i realizowany przez Instytut Studiów Politycznych PAN i Collegium Civitas w latach 2017-2020. Na spotkaniu zastaną przedstawione wyniki badań ilościowych na populacji generalnej Polski i Ukrainy, odbędzie się też dyskusja z udziałem zaproszonych gości nad hipotezami i wnioskami sformułowanymi po zamknięciu pierwszej części projektu. 

Prezentowane sondaże były pierwszymi ilościowymi badaniami porównawczymi pamięci zbiorowej Polaków i Ukraińców. Zostały zrealizowane w styczniu i lutym 2018 r. Wyniki przyniosły m. in. ustalenia, które weryfikują popularne w Polsce przekonania o tym, jak poszczególne wydarzenia z historii XX w. postrzegają i oceniają współcześni Ukraińcy.


W ramach projektu odbyło się już jedno wydarzenie publiczne (6 czerwca 2017 r., 17:15–18:45), w którym wzięło udział około 20 osób. Zaproszenie kierowaliśmy przede wszystkim do studentów Collegium Civitas i innych warszawskich uczelni, ale nie tylko oni na spotkanie przyszli. Dyskusję prowadził Marek Wojnar.



Ċ
Joanna Konieczna-Sałamatin,
17 maj 2018, 07:37